Thứ Bảy, 28 tháng 2, 2015

Nấm gây biến màu

Nhóm nấm thứ hai gây hại lâm sản, chúng có thể gây nên sự biến màu gỗ và lâm sản ở biên độ màu rất rộng, chúng gây biến màu ở cả gỗ xẻ cũng như các sản phẩm lâm sản. Đánh giá theo góc độ kinh tế, trong nhóm nấm này, thì những loài nấm gây biến màu xanh (blue stain) đối với phần gỗ giác của các loại gỗ là quan trọng nhất, bởi chúng có mức độ gây hại phổ biến hơn cả. Phần gỗ lõi thường không bị nấm gây biến màu. Các loài nấm gây biến màu ít nghiêm trọng hơn đó là các loài nấm gây biến màu gỗ ra màu ô liu, nâu vàng, lục vàng, và một số màu từ hồng, đỏ, nâu, đến đen.
Những loài nấm gây biến màu xâm nhập vào gỗ, thức ăn của chúng là các chất dinh dưỡng được tích trữ trong các tế bào ở phần gỗ giác. Để đi từ tế bào này sang tế bào khác, sợi nấm tìm đến những lỗ thông ngang trên vách tế bào, đặc biệt là ở các tia gỗ, nơi tập trung nhiều chất dinh dưỡng và vách tế bào rất dễ bị xuyên qua. Màu hơi xanh đến xanh đen hoặc nâu trên gỗ bị biến màu xâm nhập là do sự tập trung nhiều sợi nấm màu tối trên nền sáng của gỗ.

Mặc dù nấm biến màu gỗ không gây ra sự phân hủy vách tế bào, do đó không làm giảm tính chất cơ học của gỗ, song gỗ bị biến màu sẽ bị giảm cấp chất lượng, hia3m sút giá trị kinh tế một cách đáng kể.
Đối với loài nấm gây biến màu, bào tử nấm giữ vai trò duy trì giống và phát tán. Bào tử được sinh ra trong các quả thể rất nhỏ và nằm trên các bề mặt gỗ đã bị biến màu. Quả thể này nếu nhìn thấy bằng mắt thường, chúng như những hạt nhỏ màu đen, nhưng dưới kính lúp, chúng có các lông màu đen và phía dưới hơi phình ra.
Nấm gây biến màu thường thâm nhập vào gỗ giác của các loại gỗ có độ bền tự nhiên thấp ở các giai đoạn khác nhau : gỗ trong các xưởng chế biến, gỗ trong quá trình vận chuyển, gỗ lưu trữ trong kho và thậm chí với cả các sản phẩm gỗ. Khi độ ẩm, không khí trong gỗ và nhiệt độ môi trường phù hợp, nấm gây biến màu có thể phát triển ở cả gỗ khúc và cây đứng. Trong trường hợp này, nấm biến màu thường xâm nhiễm vào gỗ qua đường hang của côn trùng cánh cứng.
Độ ẩm gỗ lớn hơn 20% và 1 lượng nhỏ không khí trong gỗ là điều kiện cần thiết cho nấm gây biến màu phát triển. Sự xâm nhiễm của nhóm nấm này có thể bị nhăn chặn bằng cách làm khô nhanh bề mặt gỗ hoặc giữ gỗ trong điều kiện tưới ướt liên tục. Khoảng nhiệt độ tốt nhất cho nấm gây biến màu phát triển 24 - 35oC, sự phát triển của nấm sẽ dửng lại nếu nhiệt độ dưới 7oC . Nếu giữ nhiệt độ 55oC trong khoản thời gian dài thì nấm sẽ chết.

Khi gỗ khúc và gỗ xẻ còn tươi nếu không được kê phù hợp thì nấm gây biến màu sẽ xâm nhập và phát triển nhanh chóng. Đầu tiên nấm xuất hiện như những đốm nhỏ trên bề mặt hoặc ở đầu khúc gỗ, sau đó sẽ phát triển nhanh chóng ăn sâu vào toàn bộ phần gỗ giác. Trong điều kiện thời tiết ấm, và độ ẩm không khí cao thì phần gỗ giác còn tươi sẽ bị nấm gây biến màu chỉ trong 2- 3 ngày ngay sau khi cưa xẻ .

                           (Nguồn : Sách Bảo Quản Lâm Sản Trường Đại Học Lâm Nghiệp)


EmoticonEmoticon